ABD-İran anlaşması imzalandı, gözler İsviçre'ye çevrildi. Şimdi ne olacak?

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la mutabakat zaptını Versay Sarayı'nda imzalaması İsviçre'de yapılması planlanan töreni belirsizliğe sürükledi. 

İsviçre Dışişleri Bakanlığına göre ABD ve İran heyeti Bürgenstock'ta anlaşmanın uygulanmasına ilişkin ilk müzakereleri gerçekleştirmek üzere bir araya gelecek.

MÜZAKERELER ÜÇ GÜN BOYUNCA DEVAM EDECEK

Wall Street Journal gazetesine göre de resmi bir imza töreni yapılmayacak ancak iki taraf arasındaki nükleer müzakereler İsviçre'nin Lucerne kentinde devam edecek.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner, İranlı muhataplarıyla üç gün sürecek görüşmelere katılacak. Pakistan ve Katar'dan arabulucular da müzakerelerde yer alacak.

Vance, “İsviçre'ye gitmeyi planlıyoruz ancak tam olarak ne zaman olacağından emin değilim" dedi. 

Pakistan devlet medyasına göre, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, İsviçre seyahatini erteledi. 

60 GÜNLÜK MÜZAKERE SÜRECİ

Barış anlaşmasının nihai şartlarının belirlenmesi için 60 günlük müzakere süresi öngörülüyor. 

ABD Başkanı Trump, öngörülen 60 günlük sürede esneklik payı bulunduğuna işaret etti. Bu süreyi kesin bir son tarih olarak görmediğini söyledi.

Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance'e de takılmayı ihmal etmedi. Anlaşmanın başarısız olması halinde sorumluluğun bir kısmını başkan yardımcısının üstlenebileceğini söyleyerek, "İşe yararsa tüm övgüyü ben alacağım. İşe yaramazsa suçu JD'ye atacağım." dedi.

“KARARLARININ KÜRESEL ETKİLERİNİ KABUL ETTİ”

Trump, anlaşmayla ortaya çıkabilecek "ekonomik felaketi" önlemek istediğini vurguluyor. Wall Street Journal'a göre Trump'ın bu sözleri, kararlarının küresel etkilerini kabul ettiği anlamına geliyor.

Anlaşmada mutabakatın yürürlüğe girmesiyle birlikte ABD'nin İran'ın dondurulmuş varlıklarını kullanıma açacağı maddesi de dikkat çekici. Bu varlıkların nasıl serbest bırakılacağına ilişkin usuller müzakereler sırasında belirlenecek.

“ONLARIN ÇOK PARASINI ALDIK”

Trump bu konuda dikkat çeken bir açıklama yaparak, "Onların çok parasını aldık. O para bizim değil. Bir noktada sanırım geri vermemiz gerekecek." dedi.

ABD Başkanı, İran'ın belirli sayıda balistik füzesini elinde tutmasına karşı olmadığını da ekleyerek, "Eğer diğer ülkelerde de varsa, onların da bir miktarına sahip olmamaları biraz haksızlık olur." ifadelerini kullandı.

VANCE: 60 GÜNLÜK SÜRE BUGÜN BAŞLADI

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, düzenlediği basın toplantısında anlaşmada öngörülen 60 günlük sürenin bugün başladığını söyledi.

Hürmüz'de bir gecede 12 milyon 500 bin varil petrol taşındığını ve İran'ın hiçbir tankere ateş açmadığını belirtti.

“İran'ın balistik füzelerini büyük oranda yok ettik” diyen Vance, “Nihai anlaşmanın parçası olarak İran'ın tüm dünyayı tehdit eden füzelere sahip olmamasını bekliyoruz. Önemli olan İran'ın nükleer programı tekrar başlatmaması. Yeniden başlatması için çok büyük miktarda para bulmaları gerekir.” dedi.

Vance, nihai müzakerelerin Hürmüz Boğazı konusunda 60 gün sonrasına ilişkin şartları belirleyeceğini belirtti.

Gerginlikleri diplomasi yoluyla yönetmeleri gerektiğini söyleyen, “İran bize davranışlarının değiştiğini göstermeli. İran nükleer silahtan vazgeçtiğine dair teyit edilebilir yaklaşım değişikliği göstermedikçe yaptırımlar kaldırılmayacak. Ekonomik, diplomatik ve askeri baskı gücü bizim elimizde. İran verdikleri sözleri tutmazsa mutabakatın hiçbir anlamı kalmaz. İran'ın attığı adımlarla orantılı olarak kaldırılacak yaptırımlar geri getirilebilir.” dedi.

Vance, askeri birlikleri savaş öncesi seviyeye çekeceklerini söyledi. 

İsrail'i Lübnan'a saldırıları da sorulan Vance, “İsrail'in kendini savunma hakkı var ancak barış sürecine saygı göstermeliler. İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarında Hizbullah ile ilgisi olmayan sivillerin ölmesi kabul edilemez” dedi. 

İsviçre'de yapılması planlanan törenle ilgili konuşan Vance, “İsviçre'ye gitmeyi planlıyoruz ancak tam olarak ne zaman olacağından emin değilim. İran ile teknik müzakerelerde Amerikan heyetine başkanlık edeceğim” dedi.