Edirne'de restorasyonu tamamlanan Muradiye Mevlevihanesi'nde sema atölyesi düzenlendi

Edirne'de restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından yeniden hizmete açılan Muradiye Mevlevihanesi'nde sema atölyesi düzenlendi.

Edirne Valiliği ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünce düzenlenen programı İstanbul Meydan Meşkleri Topluluğu gerçekleştirdi.

Sanat yönetmenliğini Yüce Gümüş'ün yaptığı, anlatıcılığını Mithat Özçakıl'ın üstlendiği programda Mevleviliğin doğuşu, tarihsel gelişimi ve sema geleneğinin anlamı ele alındı.

Özçakıl, katılımcılara Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin hayatını anlatarak Mevlana'nın düşünce dünyasında önemli yer tutan Şems-i Tebrizi ile karşılaşmasına değindi.

Mevlana ile Şems'in 1244 yılında Konya'da buluştuğunu aktaran Özçakıl, Mevlevi dervişlerinin bu karşılaşmayı "Mecmua el-Bahreyn", yani iki okyanusun birleşmesi olarak nitelendirdiğini söyledi.

Şems'in Mevlana üzerindeki etkisinin büyük olduğunu belirten Özçakıl, Mevlana'nın Şems ile tanışmasının ardından şiirler yazmaya ve sema etmeye başladığını, Mesnevi ve Divan-ı Kebir gibi eserlerinin bu dönemde ortaya çıktığını anlattı.

Mevlana'nın ölümünün Mevlevilikte bir ayrılık olarak değil, Allah'a kavuşma olarak değerlendirildiğini ifade eden Özçakıl, 17 Aralık 1273'teki vefatının bu nedenle "Şebiarus", yani düğün gecesi olarak anıldığını kaydetti.

Mevleviliğin Mevlana'nın vefatından sonra öğrencileri aracılığıyla Konya dışına yayıldığını anlatan Özçakıl, dervişlerin farklı şehirlere giderek Mevlevihaneler kurduğunu belirtti.

Osmanlı döneminde de bu yayılışın sürdüğünü dile getiren Özçakıl, Mevlevihanelerin yalnızca sema yapılan mekanlar olmadığını, aynı zamanda ilim, musiki, edebiyat ve sanat eğitiminin verildiği merkezler olduğunu ifade etti.

Edirne Mevlevihanesi'nin tarihsel sürecine de değinen Özçakıl, Mevlevi dervişlerinin gittikleri şehirlerde insan yetiştirmek amacıyla bu merkezleri oluşturduğunu anlattı.

Semanın Mevlevilikteki anlamına değinen Özçakıl, bu ritüelin bir gösteri ya da dans değil, zikir geleneğinin bir parçası olduğunu belirterek, "Sema bir gösteri değildir, sema bir dans, sema bir şov değildir, sema bir zikirdir. Her bir derviş her çarkta, her dönüşte Allah diyerek aslında zikir yapıyor. Bunu kalbinden yapıyor, sessiz olarak söylüyor, tekrar ediyor. Bizler duyamıyoruz ama semanın gösteri olmadığını, bir zikir olduğunu biliyoruz." ifadelerini kullandı.

Mevlevilikte dervişlerin günlük yaşamı ve eğitim sürecine de değinen Özçakıl, sabah namazının ardından dua ve zikirlerle güne başlandığını, dervişlerin gün içerisinde görevlerine göre çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti.

Binbir günlük çile geleneğinin dervişlerin eğitim sürecini kapsadığını anlatan Özçakıl, bu dönemde dervişlerin ibadet ettiğini, zikir yaptığını ve ilim tahsil ettiğini söyledi.

Mevlevihanelerde kişilerin yeteneklerine göre farklı sanat dallarına yönlendirildiğini aktaran Özçakıl, musiki, edebiyat ve sanat alanlarında çok sayıda sanatçı, bestekar ve şairin yetiştiğini kaydetti.

Programın uygulamalı bölümünde semazenler Faruk Telliler ve Ömer Özeren, sema ritüellerini katılımcılara gösterdi.

Semazenlerin giydiği kıyafetlerin anlamları, hareketlerin sembolik karşılıkları ve sema eğitiminin aşamaları da anlatıldı.